Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Yatırım Fonlarına İlişkin Rehberde kapsamlı değişikliklere gitti. 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul Kararıyla yapılan düzenlemeler; serbest fonların portföy yoğunlaşması, portföy yönetim şirketlerinin fon ve yönetici yapısı ile para piyasası fonlarının varlık dağılımına yeni sınırlar getiriyor.
Düzenlemelerin önemli bölümü 29 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girerken, mevcut fonlar ve portföy yönetim şirketleri için farklı uyum takvimleri belirlendi.
Serbest fonlarda %20 yoğunlaşma sınırı
Yeni rehbere göre bir serbest fonda, tek tek fon portföy değerinin %5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri fon portföy değerinin %20’sini aşamayacak.
Ayrıca yöneticinin veya yöneticinin üst yönetim ve ortaklarının yönetim hakimiyetine sahip olduğu ihraççıların sermaye piyasası araçlarında tutulan toplam pozisyon da fon portföy değerinin %20’siyle sınırlandırıldı.
Halka açıklık oranına göre yeni pay sınırları
SPK, serbest fonların tek bir şirketin fiili dolaşımdaki paylarında ulaşabileceği azami büyüklüğü şirketin halka açıklık oranına göre kademelendirdi.
| İhraççının fiili dolaşım oranı | Tek serbest fon için azami oran |
|---|---|
| %25’in altında | Fiili dolaşımdaki payların %8’i |
| %25 - %50 | %6 |
| %50 - %75 | %4 |
| %75’in üzerinde | %2 |
Örneğin fiili dolaşım oranı %10 olan bir şirkette tek bir serbest fon, şirketin fiili dolaşımdaki paylarının en fazla %0,8’ine denk gelen büyüklükte pozisyon taşıyabilecek.
Mevcut serbest fonlara kademeli uyum süresi
29 Ağustos itibarıyla yeni yoğunlaşma sınırlarını aşan mevcut pozisyonların bir anda tasfiye edilmesi gerekmiyor. Aşım tutarları artırılamayacak ve kademeli biçimde azaltılacak. Rehberde belirlenen takvime göre aşımın 31 Ekim 2026’ya kadar en az %20’si, 31 Aralık 2026’ya kadar ilave en az %20’si, 28 Şubat 2027’ye kadar ilave en az %20’si ve kalan kısmı 31 Mart 2027’ye kadar azaltılarak tam uyum sağlanacak.
Bu geçiş takvimi, düzenlemenin belirli hisselerde ani ve zorunlu satış baskısı yaratmasını sınırlamayı amaçlayan önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
Para piyasası fonlarına asgari %10 kamu borçlanma aracı şartı
Unvanında “katılım” ibaresi bulunmayan para piyasası fonlarının portföylerinin en az %10’unu devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama AŞ tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına yönlendirmesi zorunlu hale getirildi.
Para piyasası fonlarında mevduat ve katılma hesaplarının toplam ağırlığı fon değerinin en fazla %50’si olabilecek. Normal para piyasası fonlarında tek bir bankadaki mevduat tutarı fon değerinin %6’sını, para piyasası katılım fonlarında ise tek bir bankadaki katılma hesabı %20’yi aşamayacak.
Portföy yönetim şirketlerine fon ve sermaye sınırı
Bir portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu serbest fonların sayısı, şirketin istihdam ettiği portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Mevcut durumda bu sınırı aşan şirketlere 30 Haziran 2029 tarihine kadar uyum süresi verildi.
Bunun yanında, yönetilen aylık ortalama kolektif portföy büyüklüğünün %50’sinden fazlası serbest fonlardan oluşan portföy yönetim şirketlerinin, ilgili hesap döneminin ardından çıkarılmış sermayelerini %10 oranında nakit artırmak üzere SPK’ya başvurmaları gerekecek. İlk kontrol 2026 yıl sonu itibarıyla yapılacak.
Bir portföy yöneticisi en fazla kaç fon yönetecek?
Yeni nihai sınır, bir portföy yöneticisinin serbest fonlar dahil en fazla 7 fonun yönetiminde görevlendirilebilmesi. Ancak mevcut şirketler için geçiş takvimi uygulanacak: 1 Ocak 2029’dan itibaren en fazla 10 fon, 1 Ocak 2031’den itibaren ise en fazla 7 fon yönetilebilecek. Girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonları bu sınırlamanın dışında tutuldu.
Düzenleme Borsa İstanbul’u nasıl etkileyebilir?
Serbest fonlarda tekil hisse yoğunlaşmasının sınırlandırılması, özellikle düşük fiili dolaşıma sahip ve belirli fonların yüksek ağırlık taşıdığı hisselerde portföylerin zaman içinde yeniden dengelenmesine yol açabilir. Bununla birlikte geçiş süresinin Mart 2027’ye kadar kademelendirilmiş olması nedeniyle piyasa etkisinin tek bir güne sıkışması beklenmemeli.
Para piyasası fonlarında getirilen %10’luk DİBS veya Hazine kira sertifikası zorunluluğu ise fon portföylerinde kamu borçlanma araçlarının payını artırabilecek bir düzenleme niteliğinde.
Yatırımcıların hangi tarihleri izlemesi gerekiyor?
| Tarih | Önemli aşama |
|---|---|
| 29 Ağustos 2026 | Düzenlemelerin önemli bölümünün yürürlüğe girmesi |
| 31 Ekim 2026 | Bazı serbest fon aşım pozisyonlarında ilk azaltım aşaması |
| 31 Aralık 2026 | İkinci azaltım aşaması ve bazı diğer fon sınırlamalarında uyum tarihi |
| 31 Mart 2027 | Serbest fon yoğunlaşma sınırlarında tam uyum |
| 30 Haziran 2029 | Serbest fon sayısının portföy yöneticisi sayısına uyumu için son tarih |
| 1 Ocak 2031 | Bir portföy yöneticisi için 7 fonluk nihai sınır |
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.