ABD-Kanada ticaret gerilimi yeni bir aşamaya taşınıyor. Kanada’nın ABD’nin son gümrük vergilerine karşı misilleme hazırlığını açıklamasının ardından Washington yönetimi, Kanada’ya yönelik daha yüksek tarifeler ve başka ticari önlemleri değerlendirmeye başladı.
Bloomberg’in görüşmelere aşina bir Beyaz Saray yetkilisine dayandırdığı bilgiye göre, Trump yönetiminin masasında mevcut vergilerin artırılması ve ilave ticari yaptırımlar bulunuyor. Henüz yeni önlemlerin kapsamı, oranı veya yürürlük tarihi kesinleşmiş değil.
ABD ile Kanada arasındaki mevcut tarife tablosu
| Başlık | Mevcut durum |
|---|---|
| ABD’nin son tarifeleri | Belirli Kanada ürünlerinde %50 ilave gümrük vergisi uygulanıyor. |
| Etkilenen ticaret | Yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ihracatının mevcut önlemlerden etkilendiği hesaplanıyor. |
| Kanada’nın cevabı | Ottawa, ABD önlemlerine karşı misilleme tarifeleri hazırlıyor. |
| Yeni risk | Washington daha yüksek tarifeler ve ek ticaret önlemlerini değerlendiriyor. |
| Otomotiv | Kanada üretimi araç ve otomotiv parçalarında %50 tarife tehdidi 1 Ocak 2027 için gündemde. |
Gerilim neden yeniden yükseldi?
ABD ile Kanada arasında yürütülen ticaret görüşmeleri, çelik, alüminyum, otomotiv, süt ürünleri ve diğer pazar erişimi başlıklarında uzlaşma sağlanamaması üzerine kesintiye uğradı. ABD, Kanada’ya yönelik bazı ilave tarifeleri Ağustos ayında yürürlüğe koyarken Kanada Başbakanı Mark Carney yönetimi de karşılık verileceğini açıkladı.
ABD’nin yürürlükteki bazı önlemleri, 1930 Tarife Yasası’nın 338. bölümü kapsamında uygulanıyor. Beyaz Saray daha önce Kanada’nın belirli sektörlerde ABD ticaretine ayrımcı uygulamalar getirdiğini savunmuştu. Kanada tarafı ise ABD’nin yaklaşımının iki ülke arasındaki yüksek derecede entegre ticaret yapısını tehdit ettiğini belirtiyor.
Üç aşamalı risk zinciri
| 1. Aşama | 2. Aşama | 3. Aşama |
|---|---|---|
| ABD tarifeleri yükseltiyor | Kanada misilleme tarifeleri uyguluyor | Şirket maliyetleri ve tüketici fiyatları üzerinde baskı artıyor |
Otomotiv sektörü neden kritik?
ABD ve Kanada otomotiv üretimi sınırın iki tarafına da yayılan son derece entegre bir tedarik zincirine sahip. Bir aracın parçaları nihai montaj öncesinde sınırı birden fazla kez geçebiliyor. Bu nedenle otomobil ve otomotiv parçası tarifelerindeki artış yalnızca Kanada üreticilerini değil, ABD’deki montaj tesislerinin maliyetlerini de yükseltebilir.
Washington’ın Kanada üretimi araç, kamyon ve otomotiv parçalarında tarifeyi %50’ye çıkarma tehdidi, 1 Ocak 2027’yi sektör açısından kritik bir tarih haline getiriyor. Ticaret anlaşmazlığının uzaması halinde şirketlerin Kuzey Amerika’daki yeni yatırım ve üretim kararlarını erteleme riski de artabilir.
Çelik ve alüminyum da risk altında
Çelik ve alüminyum, iki ülke arasındaki müzakerelerin en hassas başlıkları arasında bulunuyor. Kanada, ABD sanayisinin önemli metal tedarikçilerinden biri. Daha yüksek ithalat vergileri ABD’de otomotivden inşaata kadar geniş bir üretici grubunun girdi maliyetlerini artırabilir.
USMCA için ne anlama geliyor?
Gerilim, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması’nın (USMCA) geleceğine ilişkin belirsizliği de artırıyor. Kuzey Amerika ekonomileri arasında onlarca yılda oluşan tedarik zincirleri, anlaşmanın sağladığı gümrük avantajları ve ortak üretim kuralları üzerine kurulu.
Ticaret savaşının kalıcı hale gelmesi, şirketleri üretim yerlerini, tedarikçilerini ve yatırım planlarını yeniden değerlendirmeye zorlayabilir. Bu nedenle piyasalarda yalnızca gümrük oranları değil, iki tarafın müzakerelere yeniden dönüp dönmeyeceği de yakından izlenecek.
Piyasalar hangi sinyalleri izleyecek?
Önümüzdeki dönemde Kanada’nın açıklayacağı misilleme paketinin büyüklüğü, Washington’ın yeni tarife kararlarının kapsamı, Kanada doları ve Kuzey Amerika otomotiv hisselerindeki fiyatlama öne çıkacak. Gerilimin genişlemesi halinde çelik, alüminyum, otomotiv ve sınır ötesi lojistik şirketlerinde oynaklık artabilir.